Ραψωδία Α΄ στίχοι 1 -53 (α΄ μέρος)

 

ΡΑΨΩΔΙΑ  Α  1-53,   ΜΕΡΟΣ Α

Προοίμιο – Η ικεσία του Χρύση – Λοιμός

      Ενότητες - Πλαγιότιτλοι

1.       Στ. 1-7 προοίμιο – η επίκληση στη μούσα

2.      Στ. 8-24: το αίτημα του Χρύση για την επιστροφή της κόρης του

3.      Στ. 25-33: η άρνηση του Αγαμέμνονα να επιστρέψει τη Χρυσηίδα

4.      Στ. 34-53: η προσευχή του Χρύση και ο λοιμός του Απόλλωνα

Προοίμιο (στ.1-7)

Το τυπικό ενός επικού προοιμίου:

Α. επίκληση: στη μούσα από τον ποιητή

Β. διήγηση: δίνεται με συντομία αλλά με σαφήνεια η υπόθεση, το περιεχόμενο του έργου

Γ. παράκληση: ο ποιητής ζητά από τη Μούσα να του ορίσει τη χρονική αφετηρία της αφήγησης (στ.6)

  Η επίκληση στη μούσα έπαιζε σπουδαίο ρόλο καθώς ο ποιητής την επικαλείται:

· για να εδραιωθεί στον ακροατή η εντύπωση ότι το έργο είναι θεόπνευστο και έτσι να αποκτήσει αξία και

·  όταν ο ποιητής παρουσιάζει σκηνές από τον Όλυμπο δεν θα προκαλέσει την απορία των ακροατών του πως είναι δυνατόν να γνωρίζει  τι γίνεται στην κατοικία των θεών.

Στο προοίμιο παρουσιάζονται:

Ø  Η μῆνις: αποτελεί το θέμα του έπους και την όλη του αφετηρία, αποτελεί  την αιτία όλων των δεινών των Αχαιών γι αυτό και βρίσκεται στον πρώτο στίχο. Πρόκειται εδώ για μοναδική καινοτομία του Ομήρου ο οποίος δε δίνει τα γεγονότα με χρονολογική σειρά αλλά παίρνοντας ως κέντρο της πλοκής τη σύγκρουση του Αχιλλέα με τον Αγαμέμνονα και το θυμό του πρώτου, μας παρουσιάζει όλο το δεκαετή πόλεμο με κέντρο αυτό το γεγονός.

Ø  Τα ολέθρια αποτελέσματα του θυμού (πολλές ψυχές στον Άδη, άταφα πτώματα)

Ø  Ο καθοριστικός ρόλος του Δία «και η βουλή γενόταν του Κρονίδη»: σύμφωνα με αυτή τη δήλωση οι άνθρωποι δεν ευθύνονται για τις πράξεις τους αλλά η τύχη τους εξαρτάται από τις αποφάσεις των θεών – βασική διαφορά με την Οδύσσεια όπου οι σύντροφοι του Οδυσσέα χάθηκαν από δικά τους σφάλματα (ιδεολογικό στοιχείο)

Ø  Η χρονική αφετηρία της αφήγησης: η φιλονικία των δύο ανδρών

Ø  Οι πρωταγωνιστές : ο θεϊκός Αχιλλέας και ο Αγαμέμνονας, αρχηγός των ανθρώπων (υπαινιγμός για το ποιος τελικά θα υπερισχύσει)

 

ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

· Η ανδρεία αποτελούσε πολύ σημαντική αρετή στην ομηρική εποχή.

· Η θέληση του Δία (των θεών) ρυθμίζει την ανθρώπινη ζωή.

· Οι ζωντανοί έχουν ιερό καθήκον τον ενταφιασμό των νεκρών. Αν ο νεκρός δεν ενταφιαζόταν η ψυχή του δε θα μπορούσε να ησυχάσει.

ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Κύκλος: το όνομα του Αχιλλέα αποτελεί την αρχή (στ.1) αλλά και το τέλος του προοιμίου (στ.7)

Προοικονομία: στ.2 «πως έγινε στους Αχαιούς πηγή πολλών δακρύων»

Αντίθεση: Αγαμέμνονας – Αχιλλέας

Ο αφηγητής είναι παντογνώστης και τριτοπρόσωπος (αμέσως μετά την επίκληση στη μούσα η αφήγηση γίνεται τριτοπρόσωπη)